In de huidige situatie is de overdracht van grond steeds onderworpen aan het registratierecht en vrijgesteld van de btw. Wanneer een nieuw gebouw tegen een niet-gesplitste prijs met btw wordt verkocht, moet enkel op het gedeelte van de prijs dat betrekking heeft op het gebouw btw worden betaald. Het gedeelte dat slaat op het terrein, is vrijgesteld van btw en onderworpen aan registratierechten.
De overdracht van nieuwe gebouwen kan enkel verkocht worden met BTW door een beroepsoprichter, of, in alle andere gevallen, wanneer de verkoper opteert voor vervreemding onder het BTW-stelsel. De regering heeft, in navolging van het Breitsohl-arrest van het Hof van Justitie van 8 juni 2000, beslist dat om aan de verschillende behandeling tussen gebouw en terrein een einde te stellen.
De nieuwe regeling komt erop neer als de verkoop van een gebouw gebeurt met BTW (aldan niet verplicht), de verkoop van bijbehorende grond met BTW gebeurt. Voortaan geldt ofwel de vrijstelling voor het geheel ofwel de BTW-heffing voor het geheel (gebouw en bijhorend terrein).
In alle andere gevallen verandert er niets aan de vrijstellingsregel voor gronden (en de onderwerping aan het registratierecht), zelfs niet in het geval waarin tegelijk met gebouw/grond nog een andere (onbebouwde) grond verkocht wordt.
Tevens wordt er vereist dat de grond en gebouw gelijktijdig en door eenzelfde persoon verkocht worden.
Het nieuwe regime zal van toepassing zijn op alle authentieke aktes die verleden worden vanaf 1 juli 2008. De nieuwe regeling zal in principe inhouden dat voor de gronden die met toepassing van BTW worden verkocht, een vrijstelling zal voorzien worden inzake registratierechten.
De Waalse decreetgever heeft al geanticipeerd op de mogelijke toepassing van het Breitsohl-arrest, door in haar Wetboek Registratierechten de mogelijkheid open te laten dat de grond wordt overgedragen vrij van registratierechten. De Vlaamse en Brusselse decreetgevers zullen deze aanpassing nog dienen op te nemen in hun Wetboek Registratierechten.
Wanneer het gebouw en grond gelijktijdig en door eenzelfde persoon verkocht wordt aan een particulier zal dit onder de nieuwe regeling tot gevolg hebben dat er een kostenverhoging is. Dit kan vermeden worden wanneer de eigenaar van de afstand doet van zijn recht van natrekking ten gunste van de projectontwikkelaar die de gebouwen verkoopt, en de rechtstreekse verkoop van de grond door de eigenaar van de grond.
