Niet zelden meent een bedrijfsleider dat het voordelig is om renteloos gelden te ‘lenen’ bij zijn vennootschap. Dit vertaalt zich in de praktijk meestal in het boeken van geldopnamen op het debet van de lopende rekening (ook wel rekening-courant genoemd) van de bedrijfsleider. Zolang het debet op deze rekening kleiner blijft dan het credit is er in principe niet echt een probleem, op dat ogenblik heeft de bedrijfsleider immers nog steeds een tegoed op de vennootschap.
Anders wordt het wanneer er daadwerkelijk een schuld (debetsaldo op de lopende rekening) ontstaat van de bedrijfsleider tegenover zijn vennootschap. “De vennootschap leent mij renteloos en ik los mijn schuld ooit wel eens af” denkt de bedrijfsleider. Klaar is kees, of toch niet?
Jammer voor de ietwat ‘naïeve’ bedrijfsleider maar dergelijke ‘renteloze lening’ heeft wel degelijk gevolgen.
In de eerste plaats zijn er de fiscale gevolgen. Het Wetboek Inkomstenbelastingen bepaalt namelijk dat een renteloze lening in principe belastbaar is als voordeel alle aard (art. 32, eerste lid en 36 W.I.B. 1992).
De bedrijfsleider zal op deze schuld debetinteresten moeten aanrekenen, voor het aanslagjaar 2008 (inkomstenjaar 2007) lopen deze op tot 10,40% op jaarbasis. Niet niks. Deze interesten zijn de hoogste sinds het inkomstenjaar 1994! Behoudens wanneer de lopende rekening abnormale schommelingen vertoont gebeurt de berekening op de gemiddelde stand van de rekening die wordt bekomen door de som van het krediet op de eerste en laatste dag van het boekjaar te delen door 2.
Hoewel deze interest niet noodzakelijk dient te worden betaald, de bedrijfsleider kan namelijk de debetintresten opnieuw boeken op zijn lopende rekening (de reeds bestaande schuld groeit) of kan de interesten laten belasten als voordeel van alle aard in de personenbelasting (opname op de loonfiche 281.20), is het toch een harde dobber.
Een tweede gevolg situeert zicht op het financieel vlak bij de vennootschap. Een belangrijk debetsaldo op de lopende rekening van de bedrijfsleider hypothekeert de ontleningscapaciteiten van de vennootschap. De kans op goedkeuring van de kredietaanvraag verkleint zonder meer wanneer een financiële instelling vaststelt dat de vennootschap een significante vordering heeft op haar bedrijfsleider.
Niet te verwaarlozen tot slot zijn de mogelijk strafrechterlijke gevolgen voor de bedrijfsleider indien zijn naam op de jaarrekening prijkt naast een lopende rekening met een debetsaldo. Indien dit debetsaldo overdreven hoog is, bijvoorbeeld ten opzichte van de omzet van de vennootschap, stelt de bedrijfsleider zich immers bloot aan gerechtelijke vervolging wegens misbruik van vennootschapsgoederen.
Artikel 492bis van het Strafwetboek bestraft de bestuurder of zaakvoerder die voor persoonlijke (rechtstreekse en onrechtstreekse) doeleinden én op betekenisvolle wijze gebruik maakt van goederen of krediet van de vennootschap met een gevangenisstraf van 1 maand tot 5 jaar en een geldboete van 2,50 euro tot 12.394,68 euro.
Deze punten moeten tot de parate kennis behoren van elke bedrijfsleider. Moraal van het verhaal: jammer maar helaas, lenen bij je vennootschap is niet als lenen bij een vriendin.
