Dat het huwelijksvermogensstelsel niet in steen is uitgehouwen is genoegzaam geweten. Het huwelijksvermogensstelsel kan immers door de echtgenoten tijdens het huwelijk worden aangepast, zelfs een een ander stelsel aannemen behoort tot de mogelijkheden.
Dergelijke aanpassing is vaak de moeite waard aangezien een wel overwogen huwelijkscontract een fantastisch instrument is bij estate planning. Iets wat men zich vaak niet realiseert op het ogenblik dat men in het huwelijksbootje stapt.De formalismen om een wijziging te realiseren worden niet zelden als belemmerend ervaren (art. 1394-1396 BW).
Zodra er sprake is van vereffening van het vermogensstelsel of een verandering van de samenstelling van de vermogens is niet alleen de tussenkomst van een notaris vereist maar dient de akte houdende wijziging van het huwelijksvermogensstelsel tevens voorgelegd aan de rechtbank van eerste aanleg van de echtelijke verblijfplaats. De rechtbank zal vervolgens nagaan of de wijzigingen de belangen van het gezin of de rechten van derden niet benadeelt.
Naar analogie met enkele van onze buurlanden staan we in België zeer dicht bij de vereenvoudiging van de wijzigingsprocedures. Indien de Kamer net zoals de Senaat het voorstel aanneemt dan zal de wijziging van het huwelijksvermogensstelsel een stuk minder formalistisch worden.
Een boedelbeschrijving zou enkel nog facultatief zij, nl. wanneer één van de echtgenoten erom verzoekt of wanneer de echtgenoten een dading willen afsluiten over hun rechten. Onder de huidige wetgeving is de boedelbeschrijving daarentegen verplicht bij de vereffening van het vermogensstelsel of bij de verandering van de vermogenssamenstelling.
De tweede grootste verandering zal te merken zijn bij het wegvallen van de homologatie van de wijzigingsakte door de rechtbank. De tussenkomst van een notaris kan volstaan. De notaris zal een uittreksel van de wijzigingsakte meedelen aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van de plaats waar het huwelijk voltrokken is én aan de notaris die de minuut van het gewijzigde huwelijkscontract onder zich houdt. Het uittreksel van de wijzigingen wordt in principe door de notaris bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad.
Het wetsvoorstel wil een praktische antwoord bieden op het voorbijgestreefd idee dat er een onderscheid moet worden gemaakt tussen de redactie van een huwelijkscontract vóór en de wijziging van het stelsel tijdens het huwelijk. De praktijk wijst bovendien uit dat zelden of nooit homologaties door een rechtbank worden geweigerd en is daarom een welkome vereenvoudiging in een maatschappij die bol staat van formalismen.
