De Vlaamse regering heeft beslist om vanaf 1 januari 2009 niet langer registratierechten te heffen op de eerste schijf van 100.000 euro van de hypothecaire lening aangegaan voor de eerste en enige woning. In principe is er een registratierecht van 1% verschuldigd op deze schijf. Door de nieuwe maatregel kan er een besparing verkregen worden van 1.000 euro.
De volgende voorwaarden dienen vervuld te worden voor het verkrijgen van de vrijstelling:
1) het onroerend goed moet gelegen zijn in het Vlaamse Gewest;
2) het onroerend goed moet een woning of een bouwgrond zijn;
3) het onroerend goed moet volledig en in volle eigendom aangekocht worden;
4) degene die het onroerend goed heeft gekocht, dient zich te vestigen in het onroerend goed binnen de 2 (gebouw) of 5 (bouwgrond) jaar na aankoop;
5) bij het afsluiten van de compromis mogen de kopers geen volle eigenaar van een andere woning of bouwgrond zijn.
Bij het afsluiten van een hypothecaire lening voor de eerste en enige woning waarvoor voormelde vrijstelling kan worden ingeroepen, kan het interessant zijn om te onderhandelen dat de bank slechts een hypothecaire inschrijving neemt op een schijf van 100.000 euro en op de rest van de lening een hypothecair mandaat neemt. Door de vestiging van het hypothecair mandaat zal er geen registratierecht van 1% verschuldigd zijn zolang de bank zijn mandaat niet uitoefent. Dit kan een verdere besparing inhouden.
Een voorbeeld kan duidelijkheid brengen.
Een jong koppel wenst een woning aan te schaffen van 200.000 euro. Geen van de echtgenoten bezit reeds een woning of een bouwgrond. Zij beschikken samen over eigen middelen van 50.000 euro. De aanschaf van de woning zal dus deels dienen te gebeuren door vreemde middelen, m.n. 150.000 euro. Hiervoor gaan de echtgenoten een hypothecaire lening aan bij de bank.
Indien de bank voor het volledig bedrag een hypothecaire inschrijving neemt, zal, met toepassing van hoger beschreven vrijstelling, een registratierecht van 1% dienen betaald te worden op de schijf van 100.000 euro tot 150.000 euro, zijnde 500 euro. Indien niet voldaan aan vermelde voorwaarden zullen de registratierechten 1.500 euro bedragen.
Indien de bank echter een hypothecaire inschrijving neemt van 100.000 euro en een hypothecair mandaat verkrijgt op de overige 50.000 euro, zal er, zolang het mandaat niet wordt uitgeoefend, in principe enkel registratierechten worden aangerekend op de 100.000 euro. Indien voldaan aan de voorwaarden, verkrijgt het koppel vrijstelling van deze registratierechten en betalen zij totaal geen registratierechten. Indien niet voldaan aan de voorwaarden zullen de registratierechten 1.000 euro bedragen.
Hou er wel rekening mede dat zowel voor de vestiging van de hypothecaire inschrijving als het mandaat wel notariskosten verschuldigd zijn.
Fiscaal komt enkel het bedrag van de lening die gewaarborgd is door een hypotheek (en niet het mandaat) in aanmerking voor aftrek in de personenbelasting.
