Vrouwelijke zelfstandigen kunnen sinds enkele jaren na een bevalling genieten van drie cumuleerbare uitkeringen: het kraamgeld (uitbetaald door het kinderbijslagfonds), de moederschapsvergoeding (uitbetaald door het ziekenfonds) én gratis dienstencheques (via het sociaal verzekeringsfonds).
Mits te voldoen aan een aantal strikte toekenningsvoorwaarden hebben pas bevallen zelfstandige moeders recht op 105 dienstencheques waarmee zij huishoudhulp kunnen betalen. Eind vorig jaar heeft de Ministerraad beslist om dit systeem aantrekkelijker te maken door vanaf 1 januari 2009 de mogelijkheid te geven om deze cheques ook al te gebruiken tijdens de moederschapsrust (en niet zoals vroeger na de bevallingsrust).
Bovendien is ook gesleuteld aan de modaliteiten waarbinnen de periode van moederschapsrust kan worden opgenomen.
Dienstencheques
Om te kunnen genieten van de 105 gratis dienstencheques moet voldaan zijn aan de volgende vier voorwaarden, te beoordelen door het sociaal verzekeringsfonds waarbij de zelfstandige moeder is aangesloten:
1° het kind moet ingeschreven staan in het Belgisch rijksregister der natuurlijke personen én in het gezin van de moeder verblijven. Als het kind overlijdt bij de geboorte of erna blijft het recht op moederschaphulp wel behouden. Indien het kind bij een echtscheiding wordt ingeschreven op naam van de vader, vervalt het recht voor de moeder.
2° de moeder is aangesloten als zelfstandige in hoofdberoep, in bijberoep (met betaling van bijdragen die minstens even hoog zijn als die van een hoofdberoep) of onder het maxi-statuut als meewerkende echtgenote tijdens de de twee kwartalen voor het kwartaal van de bevalling als in het kwartaal van de bevalling zelf.
3° de moeder heeft de verschuldigde sociale bijdragen betaald met betrekking tot de twee kwartalen voor het kwartaal van de bevalling alsook met betrekking tot het kwartaal waarin de bevalling zich heeft voorgedaan.
4° de dienstencheques moeten tijdig worden aangevraagd via een gewone brief, fax of e-mail aan het sociaal verzekeringsfonds waarbij de moeder is aangesloten. Ten vroegste kan dit vanaf de 6e maand van de zwangerschap en ten laatste voor het einde van de vijftiende week na de bevalling.
Zodra de zelfstandige moeder voldoet aan deze voorwaarden, een attest van geboorte heeft afgeleverd en een inschrijvingsnummer bij Sodexho heeft ontvangen, worden de 105 cheques toegestuurd. De administratieve opvolging en de betaling van de cheques is in handen van het sociaal verzekeringsfonds.
Moederschapsrust
Zelfstandige vrouwen kunnen sedert 1 januari 2009 hun moederschapsrust op de volgende manier nemen: 1 week voor de bevalling, minstens 2 opeenvolgende weken na de bevalling. De 5 overblijvende weken kunnen vrij worden gespreid over de 5 maanden na de bevalling.
