Het monolegaat: de minder gekende broer van het duolegaat
Het klassieke duo-legaat bestaat uit twee luiken: een algemeen legaat ten voordele van een rechtspersoon met de last om een bijzonder legaat uit te keren aan bepaalde personen en vervolgens de successierechten te betalen op het bijzondere legaat.
Het duo-legaat wordt voornamelijk gebruikt wanneer men iemand wil bevoordelen die onderworpen is aan een hoog tarief in de successierechten (denk maar aan broers en zussen, neven en nichten of vreemden).
Een voorbeeld kan hier willicht verduidelijking brengen:
Een suikeroom wil zijn nalatenschap van 500.000 EUR, conform het wettelijk erfrecht, aan zijn vier neven doen toekomen.
Zonder een duo-legaat zullen de neven 500.000 EUR bruto erven. Hierop betalen zij successierechten ten belopen van 305.000 EUR. Netto blijft er globaal 195.000 EUR over dat verdeeld moet worden onder vier. Dus elke neef ontvangt 48.750 EUR.
Met een duo-legaat vermaakt de oom ten titel van bijzondere legaten aan zijn 4 neven een bedrag van totaal 275.000 EUR, vrij van successierechten. Hierop zijn 158.750 EUR successierechten verschuldigd, welke ten laste worden genomen door een VZW. Als algemeen legataris verkrijgt de VZW de totale nalatenschap van 500.000 EUR. Ze zal het bijzondere legaat (van 275.000 EUR) dienen te betalen en de successierechten op het bijzonder legaat (158.750 EUR) en de eigen successierechten ten bedrage van 19.800 EUR (8,8% op 225.000).
Resultaat:
- De neven ontvangen 80.000 EUR netto meer;
- De VZW ontvangt netto 46.450 EUR;
- Besparing van successierechten van 126.450 EUR.
Het grote nadeel van een duo-legaat is dat de VZW in het bezit zal worden gesteld van de nalatenschap. Deze nalatenschap zal door de VZW ten gelde worden gemaakt. De VZW zal een som uitkeren aan de neven. Deze werkwijze is vaak niet gewild door de familie omdat zij geen controle meer heeft over de afwikkeling van de nalatenschap.
Om aan deze verzuchting van de familie tegemoet te komen, kan er in plaats van een duo-legaat worden geopteerd voor een mono-legaat.
Het mono-legaat is een variante op het duo-legaat waarin via een testament één bijzonder legaat wordt gevestigd ten gunste van een VZW onder last om daarmee de successierechten in hoofde van de wettelijke erfgenamen te betalen.
In tegenstelling tot het duo-legaat behouden de erfgenamen de saisine over de nalatenschap (deze zullen in bezit worden gesteld van de nalatenschap en zullen ze kunnen vereffenen en verdelen). De VZW verkrijgt enkel een geldsom. Toch behouden de erfgenamen het voordeel van het duo-legaat op het vlak van de successierechten. Het voordeel voor de VZW is dat zij zich niet dient bezig te houden met de vereffening en verdeling van de nalatenschap.
Er kan nog opgemerkt worden dat deze planningsmethode ook gebruikt kan worden in ouder-kind relatie wanneer het tarief van 27% op een deel van de nalatenschap toepasselijk is.
Tags: duolegaat, erfenis, legaat, monolegaat, planning