Bij de overdracht van een handelsfonds, in eigendom of in vruchtgebruik, is de overnemer hoofdelijk aansprakelijk voor de sociale en fiscale schulden van de overdrager, tenzij de overdrager over de nodige certificaten beschikt. Bovendien is de overdracht enkel tegenstelbaar aan de overheid mits het naleven van een meldingsplicht.
Hoe vermijdt een overnemer van een handelszaak nu concreet de niet-tegenstelbaarheid en de hoofdelijke aansprakelijkheid ?
Handelsfonds
Onder handelsfonds wordt vooreerst begrepen een geheel van goederen, samengesteld uit onder meer elementen die het behoud van het cliëntèle mogelijk maken, die voor de uitoefening van een vrij beroep, ambt of post of een industrieel, handels- of landbouwbedrijf worden aangewend.
Overdrachten door een curator, een commissaris inzake opschorting en in het kader van fusie, splitsing, inbreng van een algemeenheid van goederen of van een bedrijfstak verricht overeenkomstig de bepalingen van het Wetboek van vennootschappen worden niet beoogd.
Niet-tegenstelbaarheid
De niet-tegenstelbaarheid van de overdracht geldt tot het einde van de maand die volgt op de maand waarin de akte van overdracht ter kennis is gebracht van de bevoegde ontvanger (btw en/of directe belastingen) en inningsinstelling (RSZ en/of sociaal verzekeringsfonds). Binnen deze termijn is het alsof er geen overdracht van handelsfonds heeft plaatsgevonden. Na het verstrijken van deze periode kan er geen beslag meer gelegd worden.
Als de akte van overdracht niet ter kennis wordt gebracht van de ontvanger en de inningsinstelling, begint de termijn van een maand niet te lopen en wordt de overdracht niet tegenstelbaar aan de ontvanger en de inningsinstelling.
Hoofdelijke aansprakelijkheid
De overnemer kan hoofdelijk aansprakelijk gesteld worden voor de fiscale en sociale schulden die de overdrager verschuldigd is bij de afloop van de maand die volgt op die waarin de overeenkomst van overdracht ter kennis is gebracht aan de ontvanger(s) en de inningsinstelling(en).
Er bestaat een dubbele beperking op het vlak van de aansprakelijkheid, met name inzake bedrag tot de overdrachtprijs (of bij inbreng tot het nominale bedrag van de aandelen dat werd ontvangen) en inzake termijn tot het gedeelte van de bedragen die door de overnemer zijn betaald voor de afloop van de voornoemde termijn van één maand.
Certificaten
De niet-tegenstelbaarheid en de hoofdelijke aansprakelijkheid kunnen vermeden worden indien tegelijkertijd met voormelde kennisgeving van de overdrachtsakte van het handelsfonds de passende certificaten worden opgestuurd aan de bevoegde ontvanger(s) en inningsinstelling(en). Dit moet wel gebeuren uiterlijk dertig dagen na het bekomen van de certificaten.
Het gaat hierbij om volgende certificaten:
- Certificaat bij toepassing van art. 442bis Wetboek Inkomstenbelasting 1992 (aanvraagformulier ontvanger)
- Certificaat bij toepassing van art. 93undecies Wetboek BTW (aanvraagformulier ontvanger)
- Certificaat bij toepassing van art. 41quinquies van de wet van 27 juni 1969 (aanvraagformulier RSZ)
- Certificaat bestemd voor de sociale zekerheid (sociale bijdrage zelfstandige) (aanvraag sociaal verzekeringsfonds)
De certificaten worden uitgereikt of geweigerd binnen een termijn van dertig dagen na de indiening van de aanvraag door de overdrager.
Een certificaat wordt geweigerd indien op de dag van de aanvraag de overdrager een zekere en vaststaande schuld heeft (oa. belastingen, interesten, belastingboetes en bijkomende kosten; bijdragen, bijdrageopslagen of verwijlintresten). Er kan evenmin een certificaat worden overhandigd wanneer de aanvraag is ingediend na de aankondiging van of tijdens een controle. Inzake de fiscale certificaten is er eveneens een weigering wanneer de aanvraag volgt op het verzenden van een vraag om inlichtingen met betrekking tot belastingtoestand van de aanvrager.
Veilig spelen
Het is voor de overnemer niet onverstandig om te bedingen dat de handelszaak slechts overgaat onder de opschortende voorwaarde dat de overdrager een kopie van de overdrachtsakte samen met het certificaat toestuurt aan de bevoegde ontvangers en inningsinstellingen.
De overnemer kan bovendien de ondertekende overeenkomst altijd zelf bezorgen aan de bevoegde ontvanger(s) en inningsinstelling(en) zonder dat de overdrager reeds is betaald. De betaling doet hij dan best pas na het einde van de maand volgend op de maand waarin de akte van overdracht is opgestuurd.
Niks is uiteraard beter dan dat overnemer en overdrager er samen voor zorgen dat bij de ondertekening van de overeenkomst van overdracht voornoemde formaliteiten zijn voldaan.
