Artikel 60bis W.Succ., zoals van toepassing in het Vlaamse Gewest, voorziet in de gunstige regel van vrijstelling van successierechten inzake de vererving van familiale ondernemingen en vennootschappen.
Het artikel definieert zelf wat moet worden verstaan onder de begrippen ‘familiale onderneming’ en ‘familiale vennootschap’. De vrijstelling heeft betrekking heeft op de vererving van aandelen, als op de vererving van activa en vorderingen. Onder het begrip ‘vorderingen’ worden begrepen schuldvorderingen en leningen die de erflater heeft op de vennootschap of onderneming, zoals onder andere een rekening-courant.
Dat het artikel 60bis W.Succ. een participatie –, een kapitaals – en een tewerkstellingsvoorwaarde omvat, zou onderhand tot de algemene kennis van onze Vlaamse ondernemers en aandeelhouders moeten behoren. Toch stellen wij vast dat er bij velen nog onwetendheid bestaat over de diverse aspecten die bij artikel 60bis W.Succ. horen. In dit eerste deel worden de drie basisvoorwaarden van voormeld artikel belicht.
Participeren volgens de participatievoorwaarde
De participatievoorwaarde betekent dat gedurende een ononderbroken periode van drie jaar voorafgaand aan het overlijden, de aandelen voor minstens 50% moeten hebben toebehoord aan de erflater en/of diens familie. Met betrekking tot het begrip “ononderbroken” is het belangrijk om te vermelden dat indien het aandelenbezit in aantal schommelt gedurende de drie jaar voor het verlijden, men dan rekening houdt met het laagste aantal aandelen dat in het bezit was gedurende die periode.
Bovendien is het relevant te duiden dat “de (ruime) familie” omvat: de echtgenoot, de ascendenten en descendenten van de overledene en diens echtgenoten, alsook de broers en zussen van de overledene en hun respectievelijke echtgenoten. Ook de aandelen die in het bezit zijn van kinderen van vooroverleden broers en zussen van de erflater worden meegeteld voor de 50%-grens. Andere familieleden tellen dus niet mee!
Het ononderbroken bezit moet worden bewezen. Dit is behoorlijk eenvoudig wanneer het gaat over aandelen op naam of gedematerialiseerde effecten. Voor wat betreft aandelen aan toonder zijn de getekende aanwezigheidslijsten op de algemene vergadering belangrijke bewijselementen.
Onderneming: leg uw jaarrekeningen neer!
Met betrekking tot de kapitaalsvoorwaarde moeten we vermelden dat de onderneming of vennootschap slechts voor vrijstelling in aanmerking komt indien ze een jaarrekening opmaakte, en dit gedurende een periode van 3 jaar voor het overlijden en 5 jaar na het overlijden. Daarbij is het bijzonder belangrijk om te vermelden dat de jaarrekeningen van de familiale vennootschap of onderneming tijdig moeten worden neergelegd.
Loonlasten in de tewerkstellingsvoorwaarde
Last maar zeker not least, vermelden we dan de tewerkstellingsvoorwaarde. Deze heeft een belangrijke wijziging ondergaan ingevolge het arrest Vogten-Geurts van het Hof van Justitie van 25 oktober 2007. De Vlaamse regering heeft tengevolge de door haar negatieve uitspraak de tewerkstellingsvoorwaarde gewijzigd en heeft nu aansluiting gezocht bij de loonlasten. De zuivere tewerkstellingsvoorwaarde wordt vervangen door de vereiste dat een bepaald volume aan loonlasten moet worden betaald binnen de Europese Economische Ruimte.
De vrijstelling van art. 60bis W.Succ. wordt volledig toegekend indien, bovenop alle andere voorwaarden, de familiale onderneming of vennootschap ten minste 500.000 euro aan loonlasten heeft uitbetaald in de twaalf kwartalen voorafgaand aan dat van het moment van het overlijden. De vrijstelling blijft slechts behouden indien er na het overlijden ook bepaalde minimale loonlasten worden betaald.
Het wordt verwacht dat er discussies gaan ontstaan met betrekking tot de notie loonlasten. Het artikel 60bis, §5, 3de lid in fine W.Succ. bepaalt dat onder loonlasten moet worden verstaan: “het gewone basis- of minimumloon, of –salaris en alle overige voordelen in geld of in natura die de werknemer uit hoofde van zijn dienstbetrekking direct of indirect van de werkgever ontvangt, alsmede alle socialezekerheidsbijdragen die op dit loon drukken”.
Wordt vervolgd.
