Valse VZW’s onder vuur
Wie bestuurder of zelfs maar lid is van een vzw die eigenlijk een winstgevende onderneming is, neemt grote risico’s. Hij of zij kan hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor alle schulden van dergelijke schijn-VZW.
Dat het met een VZW met commerciële activiteiten fiscaal fout kan lopen is reeds in het verleden veelvuldig gebleken. Dit hebben de organisatoren van Waregem Koerse recent nog kunnen ondervinden.
Een vereniging zonder winstoogmerk is in principe onderworpen aan de rechtspersonenbelasting. Dat betekent dat de vereniging in de praktijk veelal geen inkomstenbelastingen zal betalen. Binnen de rechtspersonenbelasting zijn immers maar een zeer beperkt aantal inkomsten belastbaar.
Wil een VZW echter onderworpen worden en blijven aan de rechtspersonenbelasting, dan mag zij geen onderneming (gaan) exploiteren en zich niet bezighouden met verrichtingen van winstgevende aard. Is dat wel het geval, dan wordt de VZW toch onderworpen aan de stukken duurdere vennootschapsbelasting alsof het een vennootschap zou betreffen.
De verleiding is derhalve groot om een commerciële activiteit te gaan onderbrengen in een VZW. De fiscus zal het evenwel niet nalaten dergelijke schijn-VZW’s aan te vallen en hen te herkwalificeren in een commerciële vennootschap.
In een arrest van januari 2010 heeft de Antwerpse rechtbank de fiscus gevolgd en een VZW tot een maatschap geherkwalificeerd, de meest eenvoudige vennootschapsvorm. En hier knelt het schoentje. Bij een maatschap zijn alle leden hoofdelijk aansprakelijk (dit wil zeggen “met hun hele hebben en houden”) voor alle schulden van de maatschap. Dus de oprichter(s), de penningmeester, de voorzitter, de secretaris, zelfs een lid van de VZW, kunnen te maken krijgen met de mogelijke gevolgen van deel te nemen aan een zogenaamde schijn-VZW.
Het bestuur van een VZW dient er dus zeer goed op te letten dat het geen doeloverschrijdende handelingen stelt. Men is sneller aansprakelijk dan gedacht. De afwezigheid van winstoogmerk is essentieel voor een VZW. Een gewaarschuwd man telt voor twee.
Tags: aansprakelijkheid, rechtspersonenbelasting, schijn-vzw, VZW