Bij de oprichting van een vennootschap stelt zich de vraag hoeveel oprichters er wettelijk vereist zijn. Een NV dient immers door minstens twee personen opgericht te worden, terwijl een BVBA door slechts één persoon kan opgericht worden.
Schijnbaar eenvoudige regels, maar schijn bedriegt ook in dit geval.
Er kunnen immers een hoop vragen rijzen:wat als een NV tijdens de duur van haar bestaan eenhoofdig wordt? Kan één persoon onbeperkt veel eenpersoons-BVBA’s oprichten? Worden echtgenoten als twee afzonderlijke aandeelhouders beschouwd?
In de toelichting hierna wordt een antwoord gegeven op deze vragen in verband met eenhoofdigheid versus meerhoofdigheid van een vennootschap.
1/ Eenhoofdige NV
Een NV kan op straffe van nietigheid niet door minder dan twee personen opgericht worden. Wanneer een NV eenhoofdig wordt tijdens de loop van haar bestaan, betekent dit evenwel niet dat zij van rechtswege nietig is en ontbonden wordt.
De eenhoofdig geworden NV beschikt over een regularisatietermijn van 1 jaar om een tweede aandeelhouder in de vennootschap op te nemen, ofwel de NV om te zetten in een BVBA, ofwel de vennootschap te ontbinden. Zoniet zal de enige aandeelhouder hoofdelijk borg staan voor alle verbintenissen van de NV ontstaan nadat alle aandelen in één hand verenigd waren. Deze hoofdelijke aansprakelijkheid duurt totdat de NV zich heeft geregulariseerd.
Het feit dat alle aandelen in één hand zijn verenigd alsook de identiteit van de enige aandeelhouder moet via mededeling worden neergelegd ter griffie van de bevoegde rechtbank van koophandel en wordt aldaar bijgehouden in het vennootschapsdossier.
2/ Eenhoofdige BVBA
Een BVBA kan door slechts één persoon opgericht worden. De natuurlijke persoon die reeds enige vennoot is van een BVBA, zal evenwel hoofdelijk borg staan voor de verbintenissen van elke andere BVBA die hij nadien alleen zou oprichten of waarvan hij nadien enige vennoot zou worden (behalve bij verkrijging van de aandelen wegens overlijden).
Deze hoofdelijke aansprakelijkheid houdt op van zodra een tweede vennoot wordt opgenomen in de BVBA of vanaf de bekendmaking van de ontbinding van de vennootschap.
3/ Meerhoofdigheid bij echtgenoten
Wanneer echtgenoten samen een vennootschap oprichten, worden zij geconfronteerd met het meerhoofdigheidsbeginsel.
Echtgenoten gehuwd onder het wettelijk stelsel (of onder het stelsel van algehele gemeenschap van goederen) zullen slechts als twee afzonderlijke oprichters beschouwd worden, wanneer zij eigen aandelen verwerven. Dit wil zeggen dat zij de inbreng in de vennootschap met eigen goederen (te weten van vóór het huwelijk of verkregen via schenking of testament) dienen te realiseren.
Zijn de aandelen van de vennootschap evenwel statutair op naam, dan worden de echtgenoten als twee afzonderlijke aandeelhouders beschouwd, wanneer zij als twee afzonderlijke aandeelhouders zijn ingeschreven in het aandelenregister van de vennootschap, ook al hebben zij hun inbreng met gemeenschappelijke goederen gedaan.
Echtgenoten gehuwd met scheiding van goederen zullen beschouwd worden als twee afzonderlijke aandeelhouders, wanneer zij hun inbreng gedaan hebben met eigen goederen. Verwerven de echtgenoten de aandelen door gezamenlijke aankoop of ingevolge schenking of legaat aan beide echtgenoten samen. Er speelt bovendien een wettelijk vermoeden in het voordeel van de onverdeeldheid.
